instagram اینستاگرام
021 2264 8270

مسمومیت گوش

مسمومیت گوش

مسمومیت گوش

تعریف مسمومیت گوش

گاهی اوقات دارو ها یا عامل شیمیایی اثراتی بر روی عملکرد یا ساختار گوش داخلی می گذارند، که در شنوایی یا تعادل یا هردو اختلالاتی ایجاد می شود و مسمومیت گوش اتفاق می افتد. در این هنگام گفته می شود که مسمومیت گوش اتفاق افتاده است. البته بسیاری عوامل ممکن است در مسمومیت گوش تاثیرگذار باشند.

در این مقاله سعی داریم که، برخی داروهای عمومی که باعث کم شنوایی یا آسیب به حلزون گوش می شوند را برایتان توضیح دهیم.

داروهایی مثل آنتی بیوتیک‌ها‌ی آمینو گلیکوزیدی، دارو‌های ضد سرطان(سیس پلاتین و کربوپلاتین)، سالیسیلات‌ها، کوئینین و اریتومایسین ها ممکن است بر شنوایی یا عملکرد گوش تاثیر بگذارند. با مطالعه بر روی حیوانات تاثیراتی در قسمت حلزون و بخش دهلیزی گوش آنها مشاهده شده است. که با فعالیت های انسانی مقایسه شده و مکانیسم هایی برای آن پیشنهاد و شرح داده شده است.

آنتی بیوتیک های گلیکوزیدی

 

از آنتی بیوتیک های گلیکوزیدی برای درمان بیماری هایی مثل سل و عفونت های باکتریایی استفاده می شود. این دارو‌ها بسیار مهم هستند. و استرپتومایسین ودی هیدرواسترپتومایسین اولین داروها در این دسته بندی هستند. پس از انجام یک سری ارزیابی های کلینیکی این نتیجه حاصل شد؛ که این نوع دارو ها می توانند به گوش داخلی و کلیه آسیب برسانند. لذا بعد از این ارزیابی ها دی هیدرواسترپتومایسین ها جمع آوری شد. و تعدادی آمینوگلیکوزید جدید تولید به با بازار عرضه شد.

نئومايسين ،كانامايسين ،جنتامايسين ،توبرامايسين ،آمي كاسين ،نتيليمايسين و سيزومايسين از دیگر اعضای خانواده آنتی بیوتیک ها هستند. نئومايسين ،آمي كاسين و كانامايسين براي حلزون بيشتر از سيستم تعادلي سميت پايدار دارند. استرپتومايسين و جنتامايسين نیز که به عنوان تخریب کننده های انتخابی سیستم دهلیزی پدیدار شدند؛ می توانند تاثیراتی بر کم شنوایی داشته باشند. اما بیشترین تاثیرات توسط این داروها در کلیه اتفاق می افتد.

هنگامی که درمان مزمن انجام می شود نیز تاثیرات سمی برگوش داخلی و کلیه می گذارند. مسمومیت گوش می تواند روزها یا هفته ها بعد از دوران درمان ظاهر شود. سمی شدن حلزون گوش با آمینوگلیکوزید ها ۲۰% تخمین زده می شود. و اما مسمومیت دهلیزی شاید در ۱۵% بیمارانی که درمان شده اند، رخ دهد.

آنتی بیوتیک و مسمومیت گوش

سیس پلاتین (Cisplatin)

سیس پلاتین از داروهای قوی ضدسرطان می باشد. این دارو برای درمان تومورهای بدخیم بکار می رود. از جمله این تومورها می توان به موارد زیر را نام برد. تومورهای ریه، سرطان تخمدان، سرطان مثانه، تومور بیضه، سلول های سرطانی استخوان سر یا گردن

اما این دارو تاثیرات ناخواسته ی منفی نیز دارد که در طی درمان اتفاق می افتد؛ مثل: تهوع و استفراغ، مسمومیت اعصاب، آسیب رسیدن به کلیه و یا کاهش شنوایی

سیس پلاتین و مسمومیت گوش

كربوپلاتين (Carboplatin)

در سال ۱۹۸۱ دارویی جدید اما مشابه سیس پلاتین در آزمایشات کلینیکی کشف شد. کربوپلاتین داروی شناخته شده جدید توانست تا حدی اثرات منفی در سیس پلاتین را کاهش دهد. و مسمومیت نفرونی کمتری نشان داد. بعد از استفاده از این دارو نتایج اینطور نشان دادند.

که کربوپلاتین نسبت به سیس پلاتین مسمومیت گوش کمتری می دهد. اولین مسمومیت در دوز محدود کربوپلاتین، متوقف کردن مغز استخوان است. دومين اثر مسموميت به وسيله ي مشتقات سلول هاي بنيادی تركيبات آزاد شده به وسيله ی استفاده از فاكتور های رشد خونسازی مي تواند غلبه كند. خوشبختانه این نتایج به تومورشناسان اجازه می دهد که برای رسیدن به بهبودی و اثرات بهتر در تومور از دوز بالای کربوپلاتین استفاده کنند.

ديورتيک های حلقوی و مسمومیت گوش

این دارو ها بخاطر تاثیراتی که بر قوس هنله کلیه می گذارند بسیار شناخته شده و معروف هستند. دیورتیک های حلقوی با فعالیت در قوس هنله کلیه، روند تولید ادرار را سرعت بخشیده؛ و افزایش چشمگیری در تولید ادرار ایجاد می کنند. از این نوع دارو ها برای درمان بیماری هایی مثل:

  • نارسایی قلبی وابسته به تراکم در کودکان وبزرگسالان
  • فشار خون بالا
  • ورم حاصل از نارسایی کلیه یا کبد

استفاده می شود. اما متاسفانه گاهی هنگام درمان با استفاده از دیورتیک های حلقوی مسمومیت گوش گزارش شده است.

دیورتیک های حلقوی و مسمویت گوش

 

ساليسيلات ها و مسمومیت گوش

سال‌های زیادی است کهبرای درمان سردرد، دردهای خفیف تامتوسط و ورم مفاصل از سالیسیلات‌ها همچون آسپیرین استفاده می‌شود. اما در تمام این سال ها این دارو ها باعث ایجاد مسمومیت گوش شده اند. و در حد زیادی در بیماران وزوز گوش و یا کم شنوایی موقت ایجاد کرده اند.

Quinine و داروهاي وابسته

Quinine ، دارویی شبه قلیا که مدت مدیدی است از آن برای درمان مالاریا استفاده می شود. Quinine از اجزای نوشیدنی های مقوی است و از آن برای درمان گرفتگی عضلات ساق پا نیز استفاده می شود. متاسفانه مسمومیت گوش از عوارض این دارو نیز می باشد. ازنشانه هاي سندرم cinchonism کاهش شنوایی وناشنوايي، سرگيجه، وزوز، سردرد، كاهش بينايی وحالت تهوع می‌باشد.

اريترومايسين و آنتی بيوتيک های وابسته

از سال ۱۹۵۰ در آزمایشگاه های پزشکی داروی اریترومایسین مورد استفاده قرار می گرفت. تا سال ۱۹۷۳ موردی درباره عوارض این دارو مثل مسمومیت گوش گزارش نشد. اما اکنون می دانیم که این دارو ممکن است سبب مسمومیت گوش گردد.

در مواردی هنگامی که اریترومایسین به صورت خوراکی یا تزریق وریدی در دوز بالا مصرف می شود، کم شنوایی حسی عصبی دوطرفه ایجاد شده است. این کم شنوایی اغلب در بزرگسالان که سن بیشتری هم دارند، بیماران کلیوی، بیماران با مشکل کبد یا افراد تحت درمان بیماری Legionnaire اتفاق می افتد.

علائم مسمومیت گوش هنگام استفاده از اریترومایسین

وزوز وزشی، کم شنوایی ذهنی یا عینی، سرگیجه از علائم مسمومیت گوش هستند. از دیگر علائم مسمومیت گوش که ممکن است بیمار از آن شاکی باشد می توان به مواردی مثل :

اختلال عملكرد سيستم عصبي مركزی، مانند گيجی یا ترس، علايم روانپزشكی، تغييرات بينايی،گفتار مبهم، وابستگی دارويی يانبود كنترل اشاره کرد.

می‌توان گفت دراکثر مواقع کم‌شنوایی و وزوز گوش حدود۶ تا ۱۴روز بعداز قطع اریترومایسین از بین می رود. اما درمواردی هم وزوز ثابت یا کم شنوایی ثابت گزارش شده است. مثلا خانومی که بیماری ذات الریه داشته و درمانش با اریترومایسین به صورت وریدی بوده، دچار کم شنوایی ثابت شده است. همچنین در بیمارانی که عمل پیوند کلیه یا کبد داشته اند، کم شنوایی حاصل از اریترومایسین دیده شده است.

دربیماران پیوند کلیه، در۱۱ دوره از۳۴ دوره (۳۲%) درمان lactobionate  اريترومايسين براي ذات الريه، كم‌شنوايي اديومتريكي تاييد شده‌است. در بیمارانی که هر روز ۴g اریترومایسین دریافت می کردند، سرعت وقوع کم شنوایی ۵۳% بوده ولی بیمارانی که هر روز ۲g اریترومایسین استفاده کردند ۳۷% کمتر یعنی تنها ۱۶% دچار این عارضه شده اند.

نمی توان در مورد نحوه عملکرد کلیه یا کبد در این بیماران که اریترومایسین دریافت کرده اند، توضیح داد یا تفاوتشان را آشکار کرد. اما اگر کم شنوایی خیلی زود تشخیص داده شود و درمان بیماران اصلاح گردد، کم شنوایی به طور کامل از بین می رود. گفته می شود که فعل و انفعالات بین آنتی بیوتیک و آنتی ریجکشن(antirejection) وسیس لوسپورین(cyclosporin) در این بیماران مشکل کم شنوایی به وجود می آورد.

پیشنهادات در مورد مصرف اریترومایسین

اکنون برای پیشگیری از مسمومیت اریترومایسین راهکارهای زیر پیشنهاد می شود:

  1. اگر غلظت کریتینین سرم از ۱۸۰mol/L بیشتر باشد، دوز مصرف روزانه اریترومایسین نباید از ۱/۵g بیشتر شود.
  2. در همه بیماران مخصوصا بیماران با سن بالا و بیمارانی که مشکل کلیوی یا کبدی دارند، باید ادیوگرام های معالجه قبلی گرفته شود.
  3. درصورت استفاده اریترومایسین با دیگر داروهای اتوتوکسیک، حتما بایدمصرف آن احتیاط شود.

در ادیوگرام هایی که بیماران دچار مسمومیت گوش بودند، اریترومایسین می تواند باعث کم شنوایی حسی عصبی از نوع یکدست و هماهنگ شود. هرچند کم شنوایی در فرکانس های بالا گزارش شده باشد.

مقایسه و آزمایش دو بیمار که با اریترومایسین دچار مسمومیت گوش شدند و پاسخ بخش شنوایی ساقه مغز آنها، هنگامی که کم شنوایی حسی عصبی روی ادیوگرام بیماران ثبت شد، فقدان امواج I و III در طول دوره درمان با اریترومایسین ثابت می شود. اما بعد از درمان و قطع اریترومایسین و بهبود در شنوایی شکل موج واکنش برانگیخته به خالت نرمال برمی گردد.

داروهای مشابه اریترومایسین

آزیترومایسین ، آنتی بیوتیکی جدیدتر در رده اریترومایسین نیز ممکن است مسمومیت گوش ایجاد کند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: