پرشنوایی گوش یا بیماری هایپراکوزیس (Hyperacusis)، به طور خلاصه حساسیت به صداست. در این عارضه، فرد نسبت به صدا های محیطی که برای دیگران عادی می باشد، حساسیت بیش از حد دارد. هایپراکوزیس از آن دسته از بیماری های گوش است که می تواند فعالیت های روزمره زندگی را بسیار دچار اختلال و طاقت فرسا کند. در این حالت، صدا های معمولی مانند صدای تلویزیون، مکالمه، ورق زدن کتاب و مسواک زدن هم می تواند برای فرد آزاردهنده و غیر قابل تحمل باشد. در ادامه ی مطلب به اینکه راه های درمان هایپراکوزیس چیست بیشتر پرداخته می شود.
شیوع بیماری و ارتباط پرشنوایی با علائم همراه
ابتدا بهتر است با علائم این بیماری آشنا شد و به علل ایجاد آن پرداخت. با افزایش آگاهی نسبت به این عارضه، می توان قدم های صحیحی در جهت رفع و درمان آن برداشت. تقریبا از میان هر 50000 نفر یک فرد به هایپراکوزیس مبتلا می شود و از این رو این بیماری نادر محسوب می شود.
بیشتر افرادی که درگیر پرشنوایی می شوند، اختلالات جانبی چون تینیتوس یا وزوز گوش هم دارد. ناراحتی یا درد در گوش، احساس فشار و پری، عدم تمرکز خستگی زودرس و اضطراب، همگی از علائم پرشنوایی می باشند. اگر چه هایپراکوزیس یک بیماری شنوایی محسوب می شود ولی بسیاری از افرادی که با آن درگیرند، شنوایی نرمال دارند هم چنین میتوانید مقاله ایمپلنت گوش را بخوانید.
بیش شنوایی و علل ایجاد آن
بیش شنوایی یا بیماری پرشنوایی گوش چیست و چه علائمی دارد؟ پیش از هر چیز دیگری باید اول بدانیم که چه چیز هایی موجب هایپراکوزیس می شوند. از علل ایجاد آن می توان به موارد ذیل اشاره کرد؛ آسیب به عصب شنوایی یا گوش داخلی که محل قرار گیری حلزون گوش و مجاری نیم دایره گوش می باشد. این آسیب ممکن است در اثر قرار گرفتن در معرض صداهای بلند ایجاد شود. ضربه به سر یا تروما و آسیب های مغزی، استرس و اضطراب شدید و مزمن همگی از علل ایجاد بیش شنوایی هستند. بیماری های عصب شناختی چون میگرن یا منیر هم می توانند باعث این عارضه شوند.
نقش هدفون، صداهای بلند و داروهای اتوتوکسیک در بروز پرشنوایی
استفاده ی طولانی مدت از هدفون با صدای بلند (که امروزه بسیار هم میان جوانان شایع شده است)، علاوه بر پرشنوایی و وزوز گوشی هم ایجاد می کند. برخی دارو ها، اتوتوکسیک هستند و موجب بیش شنوایی می شوند. اتوتوکسیک به این معناست که مصرف آنها برای گوش و شنوایی انسان، سمی است. از معروف ترین این دارو ها میتوان به جنتامایسین، سیسپلاتین و برخی داروهای شیمیدرمانی یا آنتیبیوتیکهای آمینوگلیکوزیدی اشاره کرد که در صورت مصرف طولانی یا دوزهای بالا میتوانند به گوش داخلی آسیب رسانده و موجب پرشنوایی، وزوز یا افت شنوایی شوند.
سوالات متداول درباره پرشنوایی گوش (Hyperacusis)
۱. آیا پرشنوایی گوش همان کمشنوایی است؟
خیر. افراد مبتلا معمولاً شنوایی طبیعی دارند اما آستانه تحمل آنها نسبت به صدا بسیار پایین است.
۲. آیا پرشنوایی خودبهخود خوب میشود؟
گاهی علائم با کاهش استرس یا درمان بیماری زمینهای بهتر میشود، اما در بسیاری از موارد نیاز به مداخله تخصصی دارد.
۳. آیا استفاده از هدفون میتواند باعث پرشنوایی شود؟
بله، استفاده طولانیمدت از هدفون با صدای بلند یکی از عوامل مهم در ایجاد یا تشدید پرشنوایی است.
۴. پرشنوایی چگونه تشخیص داده میشود؟
با آزمونهای شنواییسنجی، بررسی آستانه ناراحتی صوتی (LDL)، ارزیابی عصبی و بررسی علائم همراه مانند وزوز گوش.
۵. درمان پرشنوایی چیست؟
توانبخشی شنوایی، درمانهای رفتاری–شناختی (CBT)، مدیریت استرس، اصلاح مواجهه با صدا و درمان بیماریهای همراه.
جمعبندی
پرشنوایی گوش یا هایپراکوزیس اختلالی است که با حساسیت بیشازحد به صداهای معمولی بروز میکند و معمولاً به دلیل آسیبهای شنوایی، اختلالات عصبی، استرس یا مواجهه طولانیمدت با صداهای بلند ایجاد میشود. تشخیص بهموقع و درمانهایی مانند توانبخشی شنوایی، مدیریت استرس و اصلاح سبک زندگی میتواند به کاهش حساسیت صوتی و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.