instagram اینستاگرام
021 2264 8270
کم شنوایی شغلی

کم شنوایی شغلی

کم شنوایی و ناشنوایی به دلایل گوناگونی رخ می دهد. اما در این مقاله قصد داریم، به مشاغلی که کم شنوایی ایجاد می کنند، به عبارتی کم شنوایی شغلی بپردازیم. کم شنوایی و ناشنوایی شغلی یا به دلیل صدمات فیزیکی و مکانیکی به وجود می آید؛ و یا به علت صداهای بسیار زیاد و بلند و در طولانی مدت پدید می آید. هر روزه میلیون ها کارگر در سراسر جهان درمحل کار خود در معرض سر و صدا و آسیب هستند. چنانچه این سر و صدا کنترل نشود، می تواند باعث از دست رفتن شنوایی حتی به صورت دائمی شود. ازدست دادن شنوایی بر اثر سرو صدا از رایج ترین مشکلات سلامتی است. اما چون این مشکل به مرور زمان و در طولانی مدت ایجاد می شود، کمتر به آن دقت می شود و تشخیص آن دشوار است.

در تمام مشاغل، کم شنوایی صنعتی از بیماری‌های شغلی که تعداد زیادی ازافراد را درگیر می‌کند،شناخته می‌شود. هرچند ابتلای معنا دار به کم شنوایی در مدت ۱۰ سال و بیشتر اتفاق می افتد؛ و این زمان به حساسیت گوش افراد هم بستگی دارد. طبق آمارهای جهانی، ۳۰ درصد از افرادی که در مشاغل صنعتی مشغولند، به درجاتی از کم شنوایی مبتلا هستند.

انواع کم شنوایی شغلی

انواع کم شنوایی که برای شاغلین ایجاد می شود، در سه گروه زیر قرار می گیرد.

کم شنوایی حسی-عصبی

این نوع از کم شنوایی شایع ترین نوع آن می باشد. که در اثر ناهنجاری های گوش داخلی و یا آسیب به عصب دهلیزی گوش به وجود می آید. کم شنوایی ناشی از سر و صدا، مواد شیمیایی، پیرگوشی، ضربه به سر و .. در این نوع قرار می گیرند. برای کم شنوایی حسی-عصبی درمان دارویی وجو ندارد، اما می توان با استفاده از سمعک ها میزان کم شنوایی را تا حد زیادی جبران کرد.

کم شنوایی هدایتی

در این نوع کم شنوایی به پرده گوش و استخوانچه های گوش میانی آسییب وارد شد؛ و یا مشکلی در کانال گوش خارجی به وجود آمده است.

کم شنوایی ترکیبی

در کم شنوایی ترکیبی به صورت توامان کم شنوایی حسی-عصبی و کم شنوایی هدایتی مشاهده می شود. و برای درمان نیز از سمعک همراه با دارو درمانی استفاده می شود. کم شنوایی شغلی اغلب به صورت قرینه و هردو گوش اتفاق می افتد. یعنی هر دو گوش دچار کم شنوایی می شوند. این کم شنوایی در هر دو گوش بدین علت است، که صدا های بلند و مدام توسط هر دو گوش افراد دریافت می شود.

برای مثال افرادی که داخل ساختمان کار می کنند، دچار کم شنوایی متقارن می شوند. اما کسانی که در خارج از ساختمان کار می کنند، یا تیراندازان که چپ دست یا راست دست هستند، چون صدای بلند را بیشتر از یک گوش دریافت می کنند، دچار کم شنوایی یک طرفه می شوند.

عوامل موثر در ایجاد کم شنوایی شغلی

قرار گرفتن در معرض سر و صداهای بلند بیش از حد مجاز

استانداردهای بین‌المللی، حدمجاز صدا برای ۸ ساعت کار مداوم روزانه بدون وسایل محافظت شنوایی را ۸۵ دسی‌بل تعریف کرده‌است. یعنی اگر صدا تا ۹۰ دسی بل برسد، ساعت کاری باید ۴ ساعت تنظیم شود. بعبارتی به ازی هر ۵ دسی بل افزایش صدا، ساعت کاری به نصف کاهش می یابد. اگر صدا به ۱۰۰ دسی بل افزایش یابد، فرد تنها باید یک ساعت در روز کار کند. البته این استاندارد ها برای کار کردن بدون محافظ شنوایی است.

فردی که از وسایل محافظت شنوایی استفاده می کند، می تواند روزانه ۸ ساعت در معرض ۱۰۰ دسی بل کار کند. در رابطه با سر وصدا باید گفت، که سر و صدای کوبه ای مثل پرس های قالب زنی و .. کم شنوایی بیشتری در مقایسه با تداوم سر و صدا ایجاد می کند. مواد شیمیایی اتوکسیک در صنعت مواد شیمیایی خاصی به نام مواد اتوکسیک وجود دارد. مواجهه با این مواد می تواند تعادل و یا شنوایی فرد را مختل کند. فردی که  با این مواد کار می کند، حتی اگر در معرض سر و صدای بلند نباشد، ممکن است به کم شنوایی مبتلا گردد. حلال های آلی، فلزات سنگین، گازهای خفقان آور و آفت کش ها از جمله مواد شیمیایی اتوتوکسیک می باشند.

    * تولوئن، اتیلن، استایرن، زایلن، اتیل بنزن، تری اتیلن در گروه حلال های آلی

    * جیوه، سرب ، توریوم، کبالت، لیتیوم در گروه فلزات سنگین

    * مونوکسید کربن، سیانید هیدروژن در گروه گازهای خفقان آور

نمونه های از اتوتوکسیک ها هستند.

کم شنوایی شغلی

ارتعاشات

از عوامل دیگری که سبب کاهش شنوایی می شود؛ ارتعاشات ایجاد شده در مشاغل مختلف است. ارتعاشات باعث آسیب رسیدن به سلول های گیرنده شنوایی و درنتیجه کم شنوایی در افراد می شوند.

دیگر عوامل موثر در کم شنوایی شغلی

در هنگام بحث کم شنوایی شغلی نمی‌توان تنها به عوامل محیطی مثل شدت،فرکانس و دوام صدا ومواد اتوتوکسیک اکتفا کرد. بلکه برخی عوامل بیولوژیکی مثل سن، نژاد یا قومیت، ژنتیک و سلامت عمومی افراد نیز در کم شنوایی شغلی تاثیر گذار است. کارکنان مشاغل صنعتی و یا مشاغلی که در معرض عوامل محیطی منجر به کم شنوایی هستند، برخی از عوامل منفی بیولوژیکی برای کم شنوایی را داشته باشند، به احتمال زیاد با سرعت بیشتری به کم شنوایی دچار می شوند. برای آشنایی بیشتر شما با عوامل منفی بیولوژیکی کم شنوایی شغلی مختصری در مورد هر کدام توضیح می دهیم. 

    هرچقدر سن افراد بالاتر باشد، احتمال کم شنوایی بیشتر می شود.

    مردان در مقایسه با زنان بیشتر دچار کم شنوایی می شوند.

    برای برخی افراد که کم شنوایی شغلی  به دلیل سرو صدای زیاد و مدام به وجود می آید،

    عامل وراثت نیز تاثیر گذار است.

    سفیدپوستان قفقازی(نژاد بیشتر ایرانیان در این گروه است) نسبت به آمریکایی‌ها و آفریقایی‌ها بیشتر به کم‌شنوایی شغلی مبتلا می شوند.

    افرادی که از داروهای اتوتوکسیک مثل سیس پلاتین، آمینوگلیکوزید و …استفاده می کنند؛ از افراد مستعد برای کم شنوایی محسوب می شوند.

    افراد با بیماری هایی مثل فشار خون بالا، چربی خون بالا، مشکلات تیروئیدی، بیماری های قندی (بیماری های متابولیک) نیز افرادی مستعد برای کم شنوایی هستند.

    مصرف دخانیات احتمال به وجود آمدن کم شنوایی شغلی را تشدید می کند.

علائم کم شنوایی شغلی

مهمترین مبحث در کم شنوایی شغلی از دست دادن تدریجی شنوایی است. به علت کم کم از دست رفتن شنوایی، فرد متوجه این موضوع نمی شود؛ لذا به پزشک یا ادیولوژیست مراجعه نمی کند. در ابتدا ممکن است،فرد هنگام تماشای تلویزیون، صدای آن را تا حد زیادی افزایش دهد. یا در محیط های شلوغ و مکان هایی که صدای پس زمینه وجود دارد، در شنیدن صداهای اصلی دچار مشکل شود. اما پس از مدتی قادر به درک یک گفتگو در یک محیط آرام هم نخواهد بود.

اغلب افرادی که به کاهش شنوایی شغلی دچار می شوند، در مراحل اولیه نمی توانند، فرکانس های بالا را دریافت کنند، که اگر در این مرحله متوجه کاهش شنوایی خود بشوند؛ و به ادیولوژیست مراجعه کنند، مکان پیشگیری از کمتر شدن شنوایی وجود دارد.

راه های پیشگیری از کم شنوایی

در زندگی روزمره راه های پیشگیری از کاهش شنوایی تا حدی ساده است، و به همین دلیل افراد زیاد به آن اهمیت نمی دهند، و آنها را نادیده می گیرند. برای مثال صدای بوق خودروها، موتورسیکلت ها، برخی از اسباب بازی ها و ترقه ها در محدوده صدای غیرمجاز هستند. و می توان با رعایت یکسری از استانداردها در معرض اینگو صدا ها قرار نگرفت. در صنعت و افراد شاغل در کارخانجات و دیگر جاهایی که صدا در محدوده بالاتر از ۸۰ دسی بل قرار دارد، باید تمهیدات دیگری اندیشید. 

استفاده از محافظ های گوش تا حدود ۲۵ دسی بل از شدت صدا می کاهد، و کارکنانی که در معرض دریافت صدا با شدت زیاد هستند؛ حتما باید از محافظ گوش استفاده کنند. اما این محافظ ها نمی توانند از دریافت ارتعاشات توسط استخوان های بدن و انتقال به گوش جلوگیری کنند. بنابراین مسئولان کارخانجات و اماکن صنعتی پر سروصدا باید سعی کنند، تا جای ممکن از شدت سر و صدا بکاهند.

اقداماتی برای کاهش صدا

  در هنگام خرید دستگاه ها و قطعات به میزان تولید صدای آنها دقت شود، و دستگاه هایی که صدای کمتری تولید می کنند خریداری گردد.

  دستگاه های پر سروصدا در مکان هایی که کارکنان نیستند، قرار داده شوند.

  طراحی دستگاه ها و ابزارها طوری باشد که صدای کمتری تولید کند؛ مثلا برای اتصال قطعات از جوش دادن به جای پرچ کردن استفاده شود.

  در دستگاه ها از صدا خفه کن استفاده شود.

  در سطوح مرتعش، مواد میرا کننده بکار رود.

  دستگاه های پر سر و صدا محصور شوند.

  تجهیزات و دستگاه ها به طور مرتب تعمیر شوند؛ تا از صداهای ناشی از فرسودگی و خراجی جلوگیری شود.

  مدت زمان کاری کارکنان نیز باید در محیط پر سرو صدا کاهش یابد؛ یا از برنامه شیفتی برای کارکنان استفاده شود. که بصورت طولانی در معرض صدای بلند قرار نگیرند.

  پیشگیری و آثار سر و صدا نحوه استفاده از تجهیزات شنوایی بخوبی به کارکنان آموزش داده شود.

  افرادی که در محیط های پر سروصدا مشغول به کار هستند، به طور مرتب از لحاظ شنوایی معاینه شوند.

پیشگیری از کم شنوایی شغلی

 

اثرات ناشی از کاهش شنوایی بر اثر سروصدا

کم شنوایی ناشی از سروصدا دائمی است. بنابراین فرد کم شنوا برای برقراری ارتباط با خانواده دچار مشکل می شود. فرد قار نیست صداهای هشدار را بشنود، و ممکن است، در خیابان و مکان های پرخطر امنیتش حفظ نشود. حتی بعد از کار و نبودن منبع صدای بلند، فرد صدای وزوز احساس می کند، که این وزوز می تواند استرس زا و آزار دهنده باشد. قرار گرفتن در محیط پر سروصدا اگر منجر به کم شنوایی نشود، ممکن است بیماری هایی مثل فشار خون و دیابت یا افزایش لیبوپروتئین خون ایجاد شود.

سنجش و بررسی شنوایی کارکنان در محیط های صنعتی

در محیط های صنعتی و مکان هایی صدای دستگاه ها بیش از حد مجاز است، هنگام استخدام کارگران و کارکنان، تمام افراد باید از لحاظ شنوایی بررسی شوند. سنجش شنوایی در ابتدای ورود افراد به این مکان ها کاری بسیار مهم است، که در بسیاری از کارخانه ها و محیط های صنعتی انجام می شود. اما متاسفانه قانونی برای انجام این کاروجود ندارد. پس از اولین سنجش شنوایی، افراد باید هر ۶ ماه یک بار نیز مورد بررسی و سنجش قرار بگیرند، تا در صورت هرگونه اختلالی در شنوایی بتوان آن را در مراحل اولیه تشخیص داد؛ و از پیشرفت بیماری جلوگیری و برای درمان آن اقدام مناسب انجام داد.

اگر فردی در حین کار دچار کم شنوایی شود، باید بررسی شود که آیا تمام آموزش های لازم برای کار در محیط پرسروصدا به داده شده است؟ ایمنی دستگاه ها از لحاظ ایجاد آلودگی صوتی رعایت شده؟ فرد در هنگام کار از دستگاه های محافظ شنوایی استفاده کرده؟ محافظ های در دسترس افراد استندارد بوده است؟ و خیلی از نکات دیگر، اگر اثبات شود، که فرد بخاطر کار در آن محیط دچار کم شنوایی شده و از قبل کم شنوایی نداشته است؛ باید به او غرامت پرداخت شود و یا بازنشستگی پیش از موعد یا ازکارافتادگی بگیرد. با انجام این کارها تاحدی می توان از مشکلاتی که برای فرد پیش می آید، جلوگیری کرد. کارکردن در برخی مشاغل شنوایی افراد را بیشتر در معرض خطر قرار می دهد، و باعث بروز کم شنوایی شغلی می شود. برخی از این شغل ها عبارتند از:

  افسران پلیس

  کارگران کارخانه

  معدنچیان

  کارگران صنایع سنگین

  متخصصان صنعت سرگرمی

  موسیقی دانان کلاسیک و راک

  رانندگان فرمول یک

  کارکنان کلاب ها

  کارگران کشتیرانی

  کارگران ساختمانی

  کارگران نظامی

  کشاورزان

  کارگران دریایی

  غواصان حرفه ای

  آتش نشانان

  کارگران هواپیمای غیرنظامی

  کارگران راه آهن

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: