پرش به محتوا 
کمشنوایی یکی از شایعترین اختلالات حسی در جهان است که کیفیت زندگی بیماران را بهطور جدی تحت تأثیر قرار میدهد. بسیاری از افراد بهخصوص در سنین کودکی که هنوز درک کاملی از محیط اطراف ندارند، سالها با علائم کم شنوایی زندگی میکنند بدون آنکه بدانند زمان نیاز به سمعک آنها فرا رسیده است.
تشخیص بهموقع کمشنوایی و استفاده از سمعک مناسب، میتواند از انزوای اجتماعی، افسردگی و کاهش توان شناختی جلوگیری کند؛ به همین بهانه در ادامه این مقاله درباره کاربرد سمعک و علائم کم شنوایی صحبت کردیم.
سمعک چیست و چه نقشی در درمان کم شنوایی دارد؟
سمعک یک وسیلهی الکترونیکی پزشکی است که با تقویت صداها به افراد کمشنوا کمک میکند تا صداهای محیط، گفتار و مکالمات روزمره را واضحتر و دقیق بشنوند. عملکرد سمعک به زبان ساده شامل:
- دریافت صدا توسط میکروفون
- پردازش و تقویت صدا
- انتقال صدا به گوش داخلی
میشوند. افرادی با علائم کم شنوایی که نیاز به سمعک دارند، با استفاده از این ابزار کاربردی میتوانند صداها را شنیده، اعتمادبهنفسشان را به دست آورده و ارتباطات اجتماعیشان را بهبود ببخشند. با این توضیحات بهتر است که نگاهی به علائم کم شنوایی که باید جدی گرفته شوند، داشته باشیم.
علائم کم شنوایی و نیاز به سمعک
یکی از مهمترین مراحل تشخیص نیاز به سمعک، شناخت دقیق علائم کم شنوایی است که امکان دارد تدریجی ظاهر شده و فرد بهراحتی به آنها عادت کند. این علائم شامل:
- شنیدن نامفهوم صحبت دیگران
- درخواست مکرر برای تکرار جملات به دلیل نشنیدن واضح
- افزایش صدای تلویزیون یا موبایل به دلیل نشنیدن واضح
- دشواری در شنیدن مکالمات تلفنی
- مشکل در شنیدن صداها در محیطهای شلوغ
- احساس زنگ یا وزوز گوش
- خستگی ذهنی بعد از مکالمات طولانی
- کنارهگیری از جمعهای خانوادگی یا دوستانه
میشود. وجود چند مورد از این علائم، میتواند نشانهی جدی نیاز به سمعک باشد. با این توضیحات بیایید شدت و انواع کم شنوایی را بیشتر توضیح دهیم.
شدت کم شنوایی
کمشنوایی بر اساس شدت، به چند دسته تقسیم میشود. تشخیص شدت کمشنوایی نقش مهمی در انتخاب نوع سمعک دارد و در بسیاری از موارد با یک جلسه شنوایی سنجی قابل تشخیص است.
کم شنوایی خفیف
افرادی که دچار کم شنوایی خفیف هستند، در شنیدن صداهای آرام مشکل دارند و در فضاهای شلوغ یا مکالمات گروهی ممکن است نیاز به سمعک داشته باشند.
کم شنوایی متوسط
بیماران با سطح کم شنوایی متوسط، مکالمات عادی را ناقص شنیده و برای مکالمه و ارتباط با افراد در جمعهای مختلف نیاز به تمرکز زیاد دارند. این افراد برای بهبود وضعیت شنواییشان باید حتما از سمعک استفاده کنند.
کم شنوایی شدید
افرادی با کمشنوایی شدید نیاز به سمعک دارند زیرا در شنیدن صداهای مختلف مشکل دارند و در بسیاری از مواقع ممکن اس با لبخوانی متوجه منظور اطرافیانشان شوند.
کم شنوایی عمیق
بیماران با علائم کمشنوایی عمیق در شنیدن صداها بسیار محدود عمل کرده و مشکل جدی در ارتباط با دیگران دارند. این افراد به دلیل عدم درک گفتار و شنیدن صدای اطرافیانشان نیاز به سمعکهای قدرتمند یا کاشت حلزون دارند.
چه افرادی بیشتر به سمعک نیاز دارند؟
تمامی افرادی که علائم کم شنوایی با درجات مختلف دارند، بهتر است که حتما سمعک تهیه کنند. در این میان برخی افراد نیاز به مراقبت بیشتری دارند و بهعنوان گروههای پرخطر شناخته میشوند. به همین خاطر:
- سالمندان
- افرادی با سابقهی خانوادگی کمشنوایی
- کسانی که در محیطهای پر سر و صدا کار میکنند
- بیماران مبتلا به دیابتی یا نارسایی قلبی
- افرادی که دچار عفونتهای مکرر گوش شدهاند
- مصرفکنندگان طولانیمدت هدفون با صدای بلند
از گروههای پرخطر هستند و باید بررسی منظم علائم کم شنوایی را در برنامه مراقبتیشان داشته باشند.
علائم کم شنوایی در کودکان و نیاز به سمعک
کمشنوایی فقط مختص بزرگسالان نیست و کودکان هم ممکن است به دلیل بیماری ژنتیکی یا موارد مشابه دچار کمشنوایی شوند. با توجه به اینکه کودکان ممکن است درک کاملی از علائم بیماری و شرایط جسمیشاند نداشته باشند، بررسی پزشکی و تشخیص زودهنگام در کودکان اهمیت دوچندان دارد.
به همین خاطر هم بهتر است که شرایط زیر را بهعنوان علائم کم شنوایی در کودکان در نظر گرفته و در صوت تکرار، برای بررسی پزشکی مداخله کنید:
- تأخیر در گفتار
- عدم واکنش به صداها
- مشکلات یادگیری
- تمرکز ضعیف
- گوشهگیری اجتماعی
چرا تعلل در استفاده از سمعک خطرناک است؟
نادیده گرفتن علائم کم شنوایی و نیاز به سمعک میتواند پیامدهای جدی داشته باشد زیرا کم شنوایی جدی و شدید به کاهش توان مغزی، افزایش خطر افسردگی، اختلال در روابط اجتماعی، افت کیفیت زندگی منجر شده و در موارد حاد کمشنوایی را تشدید هم میکند.
تحقیقات نشان دادهاند که استفاده بهموقع از سمعک، روند افت شنوایی را کند میکند.
انواع سمعک بر اساس شدت کم شنوایی
با این توضیحات در این قسمت میخواهیم برای انتخاب سمعک مناسب و موردنیاز بیمار راهنماییتان کنیم. انتخاب سمعک مناسب، به شدت کمشنوایی و سبک زندگی فرد بستگی داشته و بعد از جلسه درمای توسط پزشک تعیین میشود.
به این ترتیب ممکن است بیمار نیاز به یکی از سمعکهای زیر داشته باشد:
- سمعک پشت گوشی (BTE)
- سمعک داخل گوشی (ITE)
- سمعک نامرئی (IIC)
- سمعک هوشمند دیجیتال
- سمعک قابل شارژ
سوالات متداول
1- نقش تست شنوایی در تشخیص نیاز به سمعک چیست؟
تنها راه تشخیص قطعی، انجام تست شنوایی (ادیومتری) است. این تست میزان و شدت کمشنوایی را مشخص کرده و تصمیمگیری برای استفاده از سمعک را آسان میکند.
2- از کجا بفهمیم به سمعک نیاز داریم؟
اگر با علائمی مانند سخت شنیدن مکالمات، درخواست مکرر برای تکرار صحبتها، افزایش صدای تلویزیون یا مشکل در شنیدن تلفن مواجه هستید، احتمالا دچار کمشنوایی شدهاید.
3-آیا کم شنوایی خفیف هم نیاز به سمعک دارد؟
در بسیاری از موارد، بله. کمشنوایی خفیف اگر درمان نشود، بهمرور شدیدتر میشود. تشخیص بهموقع و استفاده از سمعک مناسب میتواند از پیشرفت کمشنوایی جلوگیری کند.
4-آیا سمعک باعث تنبلی گوش میشود؟
خیر. این یک باور اشتباه است. سمعک با تحریک مسیر شنوایی، از افت عملکرد مغز جلوگیری کرده و به بهبود درک گفتار کمک میکند.
5- آیا کودکان هم به سمعک نیاز پیدا میکنند؟
بله. در صورت وجود علائمی مانند تأخیر گفتاری، عدم واکنش به صدا یا مشکلات یادگیری، کودک ممکن است به سمعک نیاز داشته باشد.
جمعبندی
سمعک فقط یک وسیله کمکشنوایی نیست؛ بلکه ابزاری برای بازگرداندن کیفیت زندگی است. شناخت بهموقع علائم کم شنوایی و نیاز به سمعک، بررسی شدت کمشنوایی و اقدام سریع، از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری میکند.
اگر با علائم ذکرشده مواجه هستید، نگران نشوید. مراجعه به متخصص و استفاده از سمعک مناسب، سرمایهگذاری ارزشمندی برای سلامت شنوایی و زندگی اجتماعی است و مادر کلینیک تهران صفیر برای مشاوره انتخاب بهترین برندهای روز دنیا در حوزه سمعک و شنوایی منتظر تماستان هستیم.